گیاهان دارویی

ﺗﺎﺛﯿﺮات درﻣﺎﻧﯽ ﮔﯿﺎﻫﺎن ﻣﻌﻄﺮ و داروﯾﯽ ﺑﺮ درﻣﺎن و ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺮدم در ﻗﺮن اﺧﯿﺮ  

ﭼﮑﯿﺪه:

 اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺑﺮاي درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﺮن ﻫﺎ ﭘﯿﺶ ﺑﺎز ﻣﯿﮕﺮدد .اﺻﻄﻼح ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ از ﻧﻈﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺟﻬﺎﻧﯽ ، ﺑﻪ ﮔﯿﺎﻫﺎﻧﯽ اﻃﻼق ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺪون ﻃﯽ ﮐﺮدن ﻣﺮاﺣﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﺻﻨﻌﺘﯽ ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﯾﺎ ﺑﺨﺸﯽ از آن ﻫﺎ ﻋﻼوه ﺑﺮ دارا ﺑﻮدن ﻣﻮاد ﻣﻮﺛﺮ ، ﺟﻨﺒﻪ درﻣﺎﻧﯽ ﻗﻮي و ﻣﻔﯿﺪي ﺑﺮاي ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺪن داﺷﺘﻪ و در ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎي ﺑﺪن و ﺑﻬﺒﻮد ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ ﮐﺎرﺳﺎز ﺑﺎﺷﻨﺪ .ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﺎﻧﻨﺪﮔﯿﺎه ﺗﺎزه ،ﺧﺸﮏ ﯾﺎ ﭘﻮدر ﺷﺪه،دم ﺷﺪه،ﺟﻮﺷﺎﻧﺪه،ﺷﺮﺑﺖ،روﻏﻦ ﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ و اﺳﺎﻧﺲ ﻫﺎي ﻓﺮآوري ﺷﺪه ﺗﻬﯿﻪ و ﺑﺮاي ﻣﺼﺮف آﻣﺎده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ.اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ در ﻃﻮل ﺳﺎﻟﯿﺎن ﻣﺘﻤﺎدي از ﻧﺴﻠﯽ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻣﺎ اﻧﺘﻘﺎل اﯾﻦ اﻃﻼﻋﺎت از اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﺟﻮان ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ آﻧﻬﺎ را دﺳﺘﺨﻮش ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺷﺪﯾﺪي ﻗﺮار دﻫﺪ و اﮐﻨﻮن در ﺑﺴﯿﺎري از ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ راه اﺻﻠﯽ درﻣﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽ رود.

گیاهان دارویی

گیاهان دارویی

ﮐﻠﯿﺪ واژه :ﮔﯿﺎﻫﺎ ن داروﯾﯽ،اﯾرا ن،ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ،یائسگی،ﺧﺎر ش

مقدمه:

اﺻﻄﻼح ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ از ﻧﻈﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺟﻬﺎﻧﯽ ، ﺑﻪ ﮔﯿﺎﻫﺎﻧﯽ اﻃﻼق ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺪون ﻃﯽ ﮐﺮدن ﻣﺮاﺣﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﺻﻨﻌﺘﯽ ، ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﯾﺎ ﺑﺨﺸﯽ از آن ﻫﺎ ﻋﻼوه ﺑﺮ دارا ﺑﻮدن ﻣﻮاد ﻣﻮﺛﺮ ، ﺟﻨﺒﻪ درﻣﺎﻧﯽ ﻗﻮي و ﻣﻔﯿﺪي ﺑﺮاي ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺪن داﺷﺘﻪ و در ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎي ﺑﺪن و ﺑﻬﺒﻮد ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ ﮐﺎرﺳﺎز ﺑﺎﺷﻨﺪ .ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﺎﻧﻨﺪﮔﯿﺎه ﺗﺎزه ،ﺧﺸﮏ ﯾﺎ ﭘﻮدر ﺷﺪه،دم ﺷﺪه،ﺟﻮﺷﺎﻧﺪه،ﺷﺮﺑﺖ،روﻏﻦ ﻫﺎي . ﮔﯿﺎﻫﯽ و اﺳﺎﻧﺲ ﻫﺎي ﻓﺮآوري ﺷﺪه ﺗﻬﯿﻪ و ﺑﺮاي ﻣﺼﺮف آﻣﺎده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ.

 از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﻣﯽ ﺗﻮان اﻓﺰون ﺑﺮ اﻫﺪاف داروﯾﯽ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻄﺮ و ﻃﻌﻢ ﻏﺬاﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد، ﺑﺪون اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﺎﻟﺮي ﻫﺎي ﻏﺬا اﻓﺰوده ﺷﻮد. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن، ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﻓﻮاﯾﺪ ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺴﯿﺎري ﻧﯿﺰ اراﺋﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.در ﺣﻘﯿﻘﺖ، داروﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻫﺰاران ﺳﺎل اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ. ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻫﺎي ﺑﻬﺒﻮدي و ﺗﺮﻣﯿﻤﯽ اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﭼﺸﻤﮕﯿﺮ و ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻫﺴﺘﻨﺪ.

 ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل ﻓﻮاﯾﺪ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ رزﻣﺎري( (Rosmarinus officinalis)ﻋﻤﻠﮑﺮد آن ،ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻣﺤﺮك ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ و ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺎس، ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﺣﺎﻓﻈﻪ و ﺗﻤﺮﮐﺰ ذﻫﻨﯽ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.

گیاه رزماری

گیاه رزماری

ﺳﺮخ وﻟﯿﮏ  (Crataegus monogyna ) اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان داروي ﺿﺪ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﻣﺼﺮف ﻣﯽﺷﻮد. ﮔﻞ و ﺣﺘﯽ ﺷﺎﺧﻪﻫﺎي ﺑﺮﮔﺪار، ﯾﺎ ﺧﻮد ﺑﺮگﻫﺎ را ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﯾﺎ ﻫﻤﺮاه ﻣﯿﻮه ي اﯾﻦ ﮔﯿﺎه ﺟﻤﻊآوري ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.

ﺑﯿﺶ از95 درﺻﺪ از داروﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻋﻀﻮ ﻟﯿﺴﺖ داروﻫﺎي ﺑﺪون ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﭘﺰﺷﮏ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻓﻘﻂ 5 درﺻﺪ داروﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ در ﺻﻮرت ﻣﺼﺮف ﻧﺎﺑﺠﺎ ﻋﻮارض داﺷﺘﻪ و ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﭘﺰﺷﮏ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.اﻣﺮوزه اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﻧﺴﺒﺘﺎ راﯾﺞ اﺳﺖ. ﺗﺠﺮﺑﻪ ﭼﻨﺪ دﻫﻪ اﺧﯿﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﯿﺪﻫﺪ ﮐﻪ داروﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب وﻧﺎﮔﻮار ﺑﺴﯿﺎري ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه دارﻧﺪ.ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ در ﭼﻨﺪ دﻫﻪ اﺧﯿﺮ ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺴﯿﺎري ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺑﺮاي درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﺮن ﻫﺎ ﭘﯿﺶ ﺑﺎز ﻣﯿﮕﺮدد و در ﺑﺴﯿﺎري از ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ راه اﺻﻠﯽ درﻣﺎن ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽ رود.ﺗﺨﻤﯿﻦ زده ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ65-80 درﺻﺪ از ﻣﺮدم دﻧﯿﺎ از ﻓﺮاوردﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ.ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ اﻋﻀﺎي ﻣﻠﻞ ﻋﻀﻮ را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﭘﮋوﻫﺶ و ارﺗﻘﺎي آﮔﺎﻫﯽ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ و ﻃﺐ ﺳﻨﺘﯽ ﮐﺮده اﺳﺖ.

 ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺗﻨﻮﺑﻮﺗﺎﻧﯽ ﻧﻘﺶ ﺷﺎﯾﺎﻧﯽ در ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ و ﮔﯿﺎه درﻣﺎﻧﯽ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. در ﺑﻌﻀﯽ از ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺗﻨﻮﺑﻮﺗﺎﻧﯿﮑﯽ ﺑﺮاي ﮐﺸﻒ داروﻫﺎي ﺟﺪﯾﺪ و ﺑﻬﺒﻮد و ﺗﻮﺳﻌﻪ داروﻫﺎي ﺟﺪﯾﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ در ﻃﻮل ﺳﺎﻟﯿﺎن ﻣﺘﻤﺎدي از ﻧﺴﻠﯽ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ اﻣﺎ اﻧﺘﻘﺎل اﯾﻦ اﻃﻼﻋﺎت از اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﺟﻮان ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ آﻧﻬﺎ را دﺳﺘﺨﻮش ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺷﺪﯾﺪي ﻗﺮار دﻫﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺮاي ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از اﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺛﺒﺖ داﻧﺴﺘﻪ ﻫﺎي اﯾﻦ اﻓﺮاد ﺿﺮوري اﺳﺖ.

اﯾﺮان از ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻫﺎي ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد در دﻧﯿﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ و اﻗﻠﯿﻢ ﻣﺘﻨﻮع آن ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﮔﺴﺘﺮده وﺳﯿﻌﯽ از ﻋﺮض ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ و وﺟﻮد رﺷﺘﻪ ﮐﻮه ﻫﺎي ﻣﻨﻈﻢ و ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ درﯾﺎﻫﺎ و ﮔﺴﺘﺮه آﺑﯽ ﻣﺠﺎور ﺧﻮد،ﮔﯿﺎﻫﺎن و ﺟﺎﻧﻮران ﻓﺮاواﻧﯽ ﺟﺎي داده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻢ از ﻧﻈﺮ ﺗﻌﺪاد و ﻫﻢ از ﻧﻈﺮ ﺗﻨﻮع در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﻧﻘﺎط ﺟﻬﺎن ﺷﮕﻔﺖ اﻧﮕﯿﺰ اﺳﺖ.ﻣﺘﻮن و آﺛﺎر ﺗﺎرﯾﺨﯽ اﯾﺮان ﭘﯿﺶ از اﺳﻼم ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺸﺎورزي ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﭘﯿﺸﻪ آن روزﮔﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻓﻼت اﯾﺮان از ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﮑﺎن ﻫﺎﯾﯽ ﺑﻮده ﮐﻪ در ان ﻣﺮدم ﺑﻪ ﮐﺸﺖ و زرع و ﭘﺮورش دام ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﻧﺪ.اﯾﺮاﻧﯿﺎن در زﻣﺎن ﻣﺎدﻫﺎ ، در ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﯾﻮﻧﺎن ﮔﯿﺎه ﯾﻮﻧﺠﻪ را ﺑﻪ آن ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﺮدﻧﺪ و در ﭘﯽ آن در ﺳﺮاﺳﺮ اروﭘﺎ، ﮐﺎﺷﺖ آن رواج ﭘﯿﺪا ﮐﺮد.

 در ﭘﻬﻨﻪ دﺷﺖ ﻫﺎ و ﮐﻮﻫﺴﺎران اﯾﺮان ﺑﯿﺶ از7500 ﮔﻮﻧﻪ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺪود دو ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻌﺪاد ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﻫﺮ ﯾﮏ از ﮐﺸﻮرﻫﺎي اروﭘﺎي ﻏﺮﺑﯽ ﮔﯿﺎه رﺷﺪ ﻣﯿﮑﻨﺪ.ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺎل در اﺳﺘﺎن ﮐﺮﻣﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻮع آب و ﻫﻮاﯾﯽ زﯾﺎد، داراي ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎي ﮔﯿﺎﻫﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺖ، اﯾﻦ اﺳﺘﺎن ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﺑﯿﺶ از 285 ﮔﯿﺎه داروﯾﯽ رﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻﯾﯽ را از ﻟﺤﺎظ ﺗﻨﻮع ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ در ﺳﻄﺢ ﮐﺸﻮر دارد .

 در ﺑﺮرﺳﯽ اﺗﻮﻓﺎرﻣﺎﮐﻮﻟﻮژي ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ ﺟﻠﮕﻪ دﺷﺴﺘﺎن در اﺳﺘﺎن ﺑﻮﺷﻬﺮ 131ﮔﯿﺎه داروﯾﯽ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ 62ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﺪ ﮐﻪ راﯾﺞ ﺗﺮﯾﻦ اﺳﺘﻔﺎده داروﯾﯽ ﮔﯿﺎﻫﺎن در اﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺮاي ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﮔﻮارﺷﯽ،ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي زﻧﺎن و زاﯾﻤﺎن و ﭘﻮﺳﺘﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.

 و ﻫﻤﯿﻨﻄﻮر ﻏﻨﯽ ﺑﻮدن ﻓﻠﻮرﮔﯿﺎﻫﯽ ﮐﺸﻮر اﯾﺮان و داﻧﺶ ﺑﺎﻻي اﯾﺮاﻧﯿﺎن در اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ،وﺟﻮد ﻣﺮاﮐﺰ ﻋﻠﻤﯽ ﻣﻌﺘﺒﺮ در ﺷﻬﺮﻫﺎﯾﯽ ﻣﺜﻞ اﺻﻔﻬﺎن،ﺷﯿﺮاز،ري و وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﻣﻌﺘﺒﺮ از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﺘﺎب ﻗﺎﻧﻮن اﺑﻦ ﺳﯿﻨﺎ و ﻧﯿﺰ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻣﻦ اﻟﺠﻤﻠﻪ اﺑﻦ ﺳﯿﻨﺎ ﭘﺰﺷﮏ ﻧﺎﻣﺪار اﯾﺮاﻧﯽ را ﭘﺲ از اﻧﻘﺮاض ﺗﻤﺪن ﯾﻮﻧﺎن،ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ داﻧﺸﻤﻨﺪ ﺟﻬﺎن داﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ.وي در ﺟﻠﺪ دوم ﮐﺘﺎب ﻗﺎﻧﻮن ﻓﯽ اﻟﻄﺐ ،ﺑﯿﺶ از ﻫﺸﺘﺼﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮔﯿﺎﻫﺎن ﻃﺒﯽ و ﻏﺬاﯾﯽ را ﻧﺎم ﺑﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ از آن ﻣﯿﺎن 541 ﮔﯿﺎه و ﻣﺸﺘﻘﺎت آن ﻫﺎ،داراي ﺗﻮﺻﯿﻒ ﮐﺎرﺑﺮدي و وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎي رﯾﺨﺖ ﺷﻨﺎﺳﯽ اﺳﺖ.

 ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻃﯿﻒ وﺳﯿﻌﯽ از ﮔﯿﺎﻫﺎن داروﯾﯽ در ﮐﺸﻮر اﯾﺮان وﺟﻮد دارد و اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﺮﻧﻬﺎ ﻗﺒﻞ ﺑﺮﻣﯿﮕﺮدد. وﻟﯽ آﯾﺎ ﻣﯿﺘﻮان از آن ﺑﺮاي درﻣﺎن ﺑﻌﻀﯽ از ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺎﻫﺶ درد ﺑﺎرداري ،ﺧﺎرش، ﻧﺎرﺳﺎﯾﯽ ﮐﻠﯿﻮي و ﻫﻤﯿﻨﻄﻮر ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد .

ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ( Hot Flash)

Untitled 1

مدیریت دوران یائسگی

 ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ دوره اي ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﮑﺎر در زﻧﺪﮔﯽ زﻧﺎن اﺳﺖ اﻣﺮوزه ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ 90 درﺻﺪ زﻧﺎن ﺑﻪ ﺳﻦ 65 ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻣﯽ رﺳﻨﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ ﻣﺮﺣﻠﻪ اي از زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻫﻤﻪ زﻧﺎن دﻧﯿﺎ آن را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ.ﭘﺲ از ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ ،اﺳﺘﺮوژن ﺗﺨﻤﺪاﻧﯽ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﺤﺴﻮﺳﯽ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ،ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻋﻼﯾﻢ و ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎي ﻧﺎﺷﯽ از ﮐﻤﺒﻮد اﺳﺘﺮوژن اﯾﻦ دوران از اﻫﻤﯿﺖ رو ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺸﯽ در ﺳﻼﻣﺖ زﻧﺎن ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ .ﺑﻪ وﯾﮋه ﻋﻼﯾﻢ وازوﻣﻮﺗﻮر در ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ در %70 زﻧﺎن، ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ ﺑﯿﻦ1-5 ﺳﺎل اول ﺑﻌﺪ از ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ ﺑﺮوز ﻣﯿﮑﻨﺪ. اﻣﺎ در ﺑﺮﺧﯽ زﻧﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﯾﻦ ﻋﺎرﺿﻪ 20 ﺳﺎل ﯾﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ،ﭘﺲ از اﺧﺮﯾﻦ دوره ي ﺧﻮﻧﺮﯾﺰي ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ رخ ﻣﯿﺪﻫﺪ.ﻣﯿﺰان ﺑﺮوز و ﺷﺪت ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎ در زﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺟﺮاﺣﯽ ﯾﺎ ﺳﺮﻃﺎن،ﯾﺎﺋﺴﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ .ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺳﻦ ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ در اﻏﻠﺐ ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﯽ 50-51 ﺳﺎﻟﮕﯽ اﺳﺖ.

ﺑﺮ اﺳﺎس ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎي اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در اﻣﺮﯾﮑﺎ،%49 زﻧﺎن در ﺳﺎل ﻫﺎي اول ﺑﻌﺪ از ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ و %57در ﺣﻮل و ﺣﻮش ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ دﭼﺎر ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ ﻣﯿﺸﻮﻧﺪ.ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺎﯾﻊ ﺗﺮﯾﻦ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻫﺎي زﻧﺎن در دوران ﯾﺎﺋﺴﮕﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ،ﮐﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮐﻤﺒﻮد اﺳﺘﺮوژن ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ.ﺷﺎﯾﻊ ﺗﺮﯾﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : اﺣﺴﺎس ﮔﺮﻣﺎي ﺷﺪﯾﺪ و ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ در ﺻﻮرت،ﮔﺮدن،ﺑﺎزوﻫﺎ و در ﻗﺴﻤﺖ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﻨﻪ و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻨﺪ و ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﺷﺪن ﺿﺮﺑﺎن ﻗﻠﺐ و ﻋﺮق ﮐﺮدن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﻼﺋﻤﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮد ﺷﺪن ﺑﺪن،اﺧﺘﻼل در ﺧﻮاب ﺷﺒﺎﻧﻪ،ﺳﺮدرد و اﺿﻄﺮاب،ﺳﺮﮔﯿﺠﻪ، ﺿﻌﻒ و ﻏﺶ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در زﻧﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﻮد.ﯾﮑﯽ از دﻻﯾﻞ ﺷﺎﯾﻊ ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ در زﻧﺎن ﯾﺎﺋﺴﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺮوژن ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ،ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺮ ﻫﯿﭙﻮﺗﺎﻻﻣﻮس،ﺑﺎﻋﺚ اﺧﺘﻼل و بی ثباتی مرکز تنظیم ﺣﺮارت در ﻫﯿﭙﻮﺗﺎﻻﻣﻮس و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺮوز ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ ﻣﯿﺸﻮد.