گیاهان دارویی

معرفی گیاه دارویی آویشن

Introduction of thyme medicinal plant

نام علمي: Thymus vulgaris
نام تيره: Lamiaceae (نعنائیان)
حوزه پراكندگي: خراسان، آذربایجان شرقی، مرکزی، لرستان، برازجان، کویر مرکزی ایران و ترکمن صحرا.
تيپ رشد: علفي یکساله
گياه شناسي: اختصاص به نواحي غرب مديترانه داشته و دو گونه از اين گياه مطرح بوده است كه يكي براي مصارف طبي بكارمي رفته كه داراي گلهايي به رنگ سفيد و ديگري كه نوع سياه ناميده مي شده است.
آويشن داراي ماده موثره تيمول مي باشد و گياهي است چندساله كه از اواسط ارديبهشت سال دوم گل مي هد. ريشه اين گياه چوبي، مستقيم و محكم است بنابراين مي تواند اين گياه را به خوبي درخود نگه دارد. ساقه آن چهارگوش و منشعب مي باشد.

تراكم گياهي: فواصل كشت در بين رديف ها 10 تا 15 سانتي متر و داخل رديفها كمتر از 5 سانتي متر باشد.
عمليات آماده سازي بستر و كوددهي : قبل از كاشت بايستي زمين را شخم عميق زده و با كودهاي دامي پوسيده (15 تن در هكتار) و كودهاي كامل ماكرو (50 تا 100 كيلوگرم در هكتار از کودهای پتاسه و فسفاته) زمين را تقويت نمود. کود ازته زیاد باعث کاهش عملکرد زیره سبز می شود.
زمان و روش كاشت: روش كشت از دو طريق جنسي (بذر) و غيرجنسي (قلمه يا تقسيم بوته) انجام مي گيرد. در كشت جنسي يا مستقيما” بذور در زمين كشت مي شود و يا از طريق كشت در خزانه بطور غير مستقيم عمل كشت صورت مي گيرد. اگر بخواهيم بذر بكاريم پائيز و در مناطق سردتر اواخر تابستان و ديگر كشت غيرمستقيم و نشايي باشد بهترين زمان انتقال بهار (قبل از شدت يافتن تابش خورشيد) و يا اواخر تابستان مي باشد.
ميزان آبياري: تحمل خشكي را دارد و خشكي دوست به حساب مي آيد به همين دليل در زمينهاي گود كه سطح آب به سطح زمينها نزديك باشد كشت نشود به غرقابي بودن زمين حساس است.
خاك مناسب: كشت اين گياه درخاك سنگين توصيه نمي شود و خاك سبك با زهكش مناسب كه حاوي تركيبات كلسيم با PH 8-5/4 مناسب است. بهترين نوع خاك براي كشت اين گياه مي باشد. اگر خاك مرطوب و سنگين باشد در كميت و كيفيت اسانس تاثير نامطلوب خواهد داشت. مواد غذايي خاك اگر بيش از حد يا كمتر از حد باشد در هر دو حالت مناسب نبوده هم در پيكر رويشي هم اسانس باعث كاهش عملكرد مي شود.
زمان برداشت: زمان مناسب برداشت آويشن در آغاز گلدهي مي باشد كه معمولا” از اواسط ارديبهشت ماه شروع مي¬شود. با توجه به تاثير بسزاي برداشت محصول در زمان آفتابي بودن روز اگر برداشت پيكر رويشي اين گياه در ساعاتي از روز كه تابش وجود داشته باشد انجام گيرد ، عملكرد اسانس گياه افزايش خواهد يافت. دفعات برداشت در سال اول يكبار، اما از سال دوم به بعد تا سه بار مي توان عمليات برداشت را انجام داد.
طول اندام هوائي كه بايد برداشت شود از فاصله 10 تا 15 سانتيمتري سطح زمين خواهد بود و فواصل كمتر از اين سبب مي گردد تا مقدار ساقه هاي چوبي ضخيم افزايش يافته و تاثير نامطلوبي در كيفيت اسانس داشته و از طرفي ميزان آلودگي به خاك افزايش ميابد كه نهايتا” از ارزش محصول مي كاهد.
اندام مورد استفاده: شاخ و برگ
عملكرد خشك شده گياه:
موارد استفاده: دارویی، ادویه ای